Astma is een chronische ontsteking van de luchtwegen. Aandoeningen van het slijmvlies in de luchtwegen, ontstaan bijna altijd door stoffen die allergische reacties kunnen veroorzaken of door prikkelende stoffen. Mensen met astma reageren op die prikkels en kunnen hierdoor moeilijk ademen, last hebben van kortademigheid, "piepend" ademen en/of hoesten.
Bij het inademen van allergenen (bijv. huisstofmijt, pollen, schimmels of huidschilfers en haren van dieren), raakt het bronchiaalslijmvlies bij de astma-patiënt ontstoken. Gevolg is een sterke zwelling van het slijmvlies, grotere doorbloeding en een grotere slijmproductie.
In het ontstoken weefsel komen hierdoor stoffen vrij (zogenaamde boodschapperstoffen), die de spieren van de bronchiën doen verkrampen en de gevoeligheid van de bronchiën verder verhogen. Het bronchiaalslijmvlies gaat vervolgens vele ontstekingscellen produceren en raakt daardoor steeds meer beschadigd en wordt ook gevoeliger voor andere ingeademde stoffen. Daardoor nemen het hoesten en de benauwdheid toe waardoor het slijmvlies nog meer geïrriteerd raakt.
Zo'n kettingreactie leidt tot een astmatische aanval. Dit proces kan worden versterkt door o.a. virussen en bacteriën, industrieel stof en industriële stoom, uitlaatgassen, mist, te koude of te droge lucht, opwinding, woede, gejaagdheid, stress en niet in de laatste plaats sigarettenrook.
Mensen met astma en degene die er aanleg voor denken te hebben, weten uit ervaring vaak wel op welke prikkels hun luchtwegen heftig reageren. Zij moeten die prikkels vermijden. Buitenshuis kan dat niet altijd, maar binnen kan men meestal wel prikkels vermijden. Door aanpassing van het meubilair, de vloer en het beddengoed kan de huisstofmijt goed bestreden worden. Huisstofmijten leven van huidschilfers en gedijen het best bij een hoge luchtvochtigheid. Vaak stofzuigen en de bedden verschonen is dus raadzaam, evenals het beperken van de luchtvochtigheid.
Vanwege de gevoeligheid voor pollen, kan men ook beter wegblijven van bloeiend gras, velden met graan en bomen (vooral berken). Sluit de ventilatieopeningen in de auto als u door een gebied rijdt waar veel pollen in de lucht hangen. En let erop dat het pollenfilter geregeld vernieuwd of gereinigd wordt.
Ook moet contact met dierenharen (dus huisdieren) vermeden worden. Reageert u astmatisch op bepaalde stoffen op uw werkplek (bijv. gassen in de industrie of meelstof in de bakkerij), bekijk dan of u van beroep of werkomgeving kunt veranderen.
Voorkom ook bacteriële infecties. Bepaalde gymnastische oefeningen voor de luchtwegen kunnen het lichaam sterker maken. Ook fysiotherapie kan helpen. Om het hele lichaam sterker te maken en minder gevoelig voor infecties, is het goed om regelmatig te sporten. Denk bijvoorbeeld aan zwemmen, fietsen, gymnastiek en wandelen. Astma is echter ongeneeslijk. Maar het is wel een aandoening, die met passende geneesmiddelen goed kan worden behandeld. De kwaal zal er niet voorgoed door verdwijnen. Als met het innemen van de medicijnen wordt gestopt, keren de ontsteking en de overige symptomen meestal terug. Bent u astma patiënt of wilt u er om andere redenen meer over lezen, kijk dan op www.astmafonds.nl.