Wat is COPD?
COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease oftewel in goed Nederlands chronische longaandoening. Eigenlijk is het niet één aandoening, maar een groep van aandoeningen. Daartoe behoren o.a. chronische bronchitis die gepaard gaat met vernauwing van de longen en longemfyseem (uitrekking van de longen). Beide zijn aandoeningen aan de luchtwegen, die het ademen lastig maken. Bij COPD is het slijmvlies van de bronchiën (bronchiaalslijmvlies) onder de oppervlakte ontstoken. Daardoor raakt het sterk gezwollen waarbij het grote hoeveelheden taaislijm produceert. Hierbij komen ook stoffen vrij die het slijmvlies vernietigen.
Hoe ontstaat het?
COPD wordt in ongeveer 90% van de gevallen veroorzaakt door roken. Tabaksrook bevat veel giftige, soms zelfs kankerverwekkende stoffen, die ernstige ontstekingsreacties kunnen geven in het gebied van de bronchiaalslijmvliezen. Bij gezonde mensen is het bronchiaalslijmvlies bedekt met beschermend trilhaarepitheel. De microscopisch kleine trilhaartjes en cellen van deze laag zorgen ervoor dat ingeademde vuilpartikels, maar ook virussen en bacteriën, uit de long worden gevoerd, of in elk geval niet dieper in het slijmvlies doordringen. Sigarettenrook vernietigt het trilhaarepitheel volledig. Daarna dringen virussen en bacteriën ongehinderd in de diepere luchtwegen door, waar ze zich snel verbreiden over de ontstoken slijmvliezen. Omdat het trilhaarepitheel niet meer goed beschermt, worden grote aantallen immuuncellen geactiveerd die stoffen produceren die normaliter binnengedrongen ziekteverwekkers vernietigen. Zodra deze cellen in hoge concentraties voorkomen, grijpen ze aan op de slijmvliezen en beschadigen ze deze mogelijk. Naast tabaksrook kunnen ook andere schadelijke stoffen (stofdeeltjes en dampen in de werkomgeving) COPD opwekken of versterken.
Belangrijk om te weten
Hoofdoorzaak van COPD is het inhaleren van tabaksrook, zowel door actief roken als door meeroken (passief). COPD-klachten kunnen bovendien verergeren door allerlei andere prikkels zoals dampen van benzine en schoonmaakmiddelen, uitlaatgassen, drukinkt, smog, mist, formaldehydegas (uit spaanplaat) en zelfs parfums en bak- en braadluchten. Iedereen is gebaat bij lichamelijke fitheid, maar COPD patiënten moeten daar extra hun best voor doen. Bepaalde gymnastische oefeningen voor de luchtwegen kunnen het lichaam sterker maken. Fysiotherapie kan helpen om de ademfunctie te verbeteren. In het zeldzame geval van het ontstaan van COPD als gevolg van het uitoefenen van een bepaald beroep kan verandering van werkomgeving wenselijk zijn.
Bij ernstige benauwdheid kan het uitademen met getuite lippen en opgeblazen wangen voorkomen dat de luchtwegen dichtklappen. Ook de zgn. koetsiershouding‚ waarbij u uw onderarmen op de bovenbenen laat rusten en het hoofd ontspannen naar voren laat hangen, kan benauwdheid verlichten.
COPD is niet te genezen. Met behulp van moderne geneesmiddelen en behandelingstechnieken zijn wel therapieën mogelijk die veelal leiden tot een duidelijke verlichting van de symptomen en daarmee tot een verbetering van het prestatievermogen en de levenskwaliteit. Een gezonde leefwijze, stoppen met roken en voldoende beweging hebben een positieve invloed op het verloop van de ziekte. Bent u COPD patiënt, behoort u tot de risicogroep en wilt u meer over deze groep van aandoeningen vernemen, kijk dan op www.astmafonds.nl.
