Over astma & COPD

Wat is astma?

Astma is een chronische ontsteking van de luchtwegen.

Over astma & COPD Play
Nexus video player
Nexus video player
Nexus video player
Nexus video player

Hoe ontstaat het?

Bij het inademen van allergenen (bijv. huisstofmijt, pollen, schimmels of huidschilfers en haren van dieren), raakt het slijmvlies in de luchtwegen bij de mensen met astma ontstoken. Gevolg is een sterke zwelling van het slijmvlies, grotere doorbloeding en een grotere slijmproductie.

In het ontstoken weefsel komen hierdoor stoffen vrij (zogenaamde boodschapperstoffen), die de spieren van de luchtwegen doen verkrampen en de gevoeligheid van de luchtwegen verder verhogen. Het slijmvlies in de luchtwegen gaat vervolgens vele ontstekingscellen produceren en raakt daardoor steeds meer beschadigd en wordt ook gevoeliger voor andere ingeademde stoffen. Daardoor nemen het hoesten en de benauwdheid toe waardoor het slijmvlies nog meer geïrriteerd raakt.

Zo'n kettingreactie leidt tot een astmatische aanval. Dit proces kan worden versterkt door o.a. virussen en bacteriën, industrieel stof en industriële stoom, uitlaatgassen, mist, te koude of te droge lucht, opwinding, woede, gejaagdheid, stress en niet in de laatste plaats sigarettenrook.

Belangrijk om te weten

Mensen met astma en degene die er aanleg voor denken te hebben, weten uit ervaring vaak wel op welke prikkels hun luchtwegen heftig reageren. Zij moeten die prikkels vermijden. Buitenshuis kan dat niet altijd, maar binnen kan men meestal wel prikkels vermijden. Door aanpassing van het meubilair, de vloer en het beddengoed kan de huisstofmijt goed bestreden worden. Huisstofmijten leven van huidschilfers en gedijen het best bij een hoge luchtvochtigheid. Vaak stofzuigen en de bedden verschonen is dus raadzaam, evenals het beperken van de luchtvochtigheid.

Vanwege de gevoeligheid voor pollen, kan men ook beter wegblijven van bloeiend gras, velden met graan en bomen (vooral berken). Sluit de ventilatieopeningen in de auto als u door een gebied rijdt waar veel pollen in de lucht hangen. En let erop dat het pollenfilter geregeld vernieuwd of gereinigd wordt.

Ook moet contact met dierenharen (dus huisdieren) vermeden worden. Reageert u astmatisch op bepaalde stoffen op uw werkplek (bijv. gassen in de industrie of meelstof in de bakkerij), bekijk dan of u van beroep of werkomgeving kunt veranderen.

Voorkom ook bacteriële infecties. Bepaalde gymnastische oefeningen voor de luchtwegen kunnen het lichaam sterker maken. Ook fysiotherapie kan helpen. Om het hele lichaam sterker te maken is het goed om regelmatig te sporten. Astma is echter ongeneeslijk. Maar het is wel een aandoening, die met passende niet-medicamenteuze en medicamenteuze therapieen goed kan worden behandeld. De kwaal zal er niet voorgoed door verdwijnen. Als met het innemen van de medicijnen wordt gestopt, keren de ontsteking en de overige symptomen meestal terug. Heeft u astma of wilt u er om andere redenen meer over lezen, ga dan naar het longmagazine (onder hulpmiddelen) of kijk op www.longfonds.nl.

Wat is COPD?

COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease oftewel in goed Nederlands chronische longaandoening. Eigenlijk is het niet één aandoening, maar een groep van aandoeningen aan de luchtwegen. Daartoe behoren o.a. chronische bronchitis die gepaard gaat met vernauwing van de longen en longemfyseem (uitrekking van de longen), die het ademen lastig maken. Bij COPD is het slijmvlies van de bronchiën (bronchiaalslijmvlies) onder de oppervlakte ontstoken. Daardoor raakt het sterk gezwollen waarbij het grote hoeveelheden taaislijm produceert. Hierbij komen ook stoffen vrij die het slijmvlies vernietigen.

Hoe ontstaat het?

COPD wordt in ongeveer 90% van de gevallen veroorzaakt door roken. Tabaksrook bevat veel giftige, soms zelfs kankerverwekkende stoffen, die ernstige ontstekingsreacties kunnen geven in het gebied van de slijmvliezen in de luchtwegen. Bij gezonde mensen is het slijmvlies in de luchtwegen bedekt met beschermend trilhaarepitheel. De microscopisch kleine trilhaartjes en cellen van deze laag zorgen ervoor dat ingeademde vuil deeltjes, maar ook virussen en bacteriën, uit de long worden gevoerd, of in elk geval niet dieper in het slijmvlies doordringen. Sigarettenrook vernietigt het trilhaarepitheel volledig. Daarna dringen virussen en bacteriën ongehinderd in de diepere luchtwegen door, waar ze zich snel verspreiden over de ontstoken slijmvliezen. Omdat het trilhaarepitheel niet meer goed beschermt, worden grote aantallen immuuncellen geactiveerd die stoffen produceren die normaliter binnengedrongen ziekteverwekkers vernietigen. Zodra deze cellen in hoge concentraties voorkomen, grijpen ze aan op de slijmvliezen en beschadigen ze deze mogelijk. Naast tabaksrook kunnen ook andere schadelijke stoffen (stofdeeltjes en dampen in de werkomgeving) COPD opwekken of versterken.

Over astma & COPD Play
Nexus video player
Nexus video player
Nexus video player
Nexus video player

Belangrijk om te weten

Hoofdoorzaak van COPD is het inhaleren van tabaksrook, zowel door actief roken als door meeroken (passief). COPD klachten kunnen bovendien verergeren door allerlei andere prikkels zoals dampen van benzine en schoonmaakmiddelen, uitlaatgassen, drukinkt, smog, mist, formaldehydegas (uit spaanplaat) en zelfs parfums en bak- en braadluchten. Iedereen is gebaat bij lichamelijke fitheid, maar mensen met COPD moeten daar extra hun best voor doen. Bepaalde gymnastische oefeningen voor de luchtwegen kunnen het lichaam sterker maken. Fysiotherapie kan helpen om de ademfunctie te verbeteren. In het zeldzame geval van het ontstaan van COPD als gevolg van het uitoefenen van een bepaald beroep kan verandering van werkomgeving wenselijk zijn.

COPD is niet te genezen. Niet-medicamenteuze en medicamenteuze therapieën kunnen leiden tot een duidelijke verlichting van de symptomen en daarmee tot een verbetering van het prestatievermogen en de levenskwaliteit. Een gezonde leefwijze, stoppen met roken en voldoende beweging hebben een positieve invloed op het verloop van de ziekte. Heeft u COPD, behoort u tot de risicogroep en wilt u meer over deze groep van aandoeningen vernemen, ga dan naar het longmagazine of longenenleven.nl (onder hulpmiddelen) of kijk op www.longfonds.nl.